Pools en Swimlanes

Wat zijn Pools en Swimlanes?

In BPMN 2.0 worden pools en swimlanes, ook wel lanes genoemd, gebruikt om processen te organiseren en de rollen, afdelingen of entiteiten in een bedrijfsproces visueel weer te geven. Ze maken duidelijk wie verantwoordelijk is voor welke taken en hoe verschillende deelnemers met elkaar samenwerken.

Pools

• Doel: Een pool staat voor een belangrijke deelnemer aan het proces of een bredere entiteit, zoals een organisatie, systeem of zakenpartner. Pools bepalen de grenzen van een proces en geven aan dat verschillende pools verschillende organisaties of afdelingen kunnen vertegenwoordigen die samenwerken.

• Visuele weergave: Een grote rechthoek rond een volledig proces. De rechthoek kan meerdere swimlanes, oftewel lanes, bevatten, maar elke pool staat voor een afzonderlijk proces of een afzonderlijke deelnemer.

• Voorbeeld: Je kunt bijvoorbeeld één pool gebruiken voor “Bedrijf A” en een andere voor “Bedrijf B” in een proces waarin beide bedrijven met elkaar samenwerken.

• Gebruik: Pools gebruik je meestal om interacties tussen verschillende entiteiten te modelleren, bijvoorbeeld wanneer een bedrijf samenwerkt met een externe leverancier, partner of klant. Elke entiteit krijgt een eigen pool. De Message Flows tussen de pools geven de communicatie tussen de entiteiten aan.

Swimlanes (Lanes)

• Doel: Een swimlane, of lane, is een onderverdeling binnen een pool. Hiermee organiseer je activities verder door ze te scheiden op basis van specifieke rollen, afdelingen of systemen. Lanes maken duidelijk wie binnen een pool verantwoordelijk is voor specifieke taken.

• Visuele weergave: Horizontale of verticale onderverdelingen binnen een pool. Elke onderverdeling staat voor een andere deelnemer, bijvoorbeeld een afdeling, rol of systeem.

• Voorbeeld: Binnen de pool van een bedrijf kun je lanes hebben voor “Sales”, “Finance” en “Customer Support”, met taken die aan elke afdeling zijn toegewezen.

• Gebruik: Lanes gebruik je om verantwoordelijkheid voor taken binnen een pool toe te wijzen. Zo is duidelijk wie elke activity uitvoert. Taken voor het verwerken van facturen kunnen bijvoorbeeld in de lane “Finance” staan, terwijl taken voor klantvragen in de lane “Customer Support” staan.

Samengevouwen Pool

• Doel: Een ingeklapte pool staat voor een deelnemer aan het proces, zoals een bedrijf, afdeling of systeem, waarvan de interne procesflow niet wordt weergegeven. Zo kun je interacties tussen verschillende deelnemers tonen zonder hun interne workflowdetails te laten zien.

• Visuele weergave: Een grote rechthoek waarin geen interne activities worden getoond. Meestal bevat de rechthoek alleen de naam van de deelnemer. Message Flows kunnen de pool in- en uitgaan om interactie met andere deelnemers te tonen.

• Voorbeeld: Een diagram kan een bedrijf tonen dat samenwerkt met een leverancier. De interne processen van het bedrijf worden weergegeven, terwijl de leverancier als ingeklapte pool wordt getoond. Zo zie je dat de leverancier betrokken is, zonder de interne stappen uit te werken.

• Gebruik: Ingeklapte pools zijn handig als je de interactie tussen meerdere deelnemers wilt tonen, maar niet de gedetailleerde processen van alle deelnemers hoeft uit te werken. Je kunt bijvoorbeeld laten zien hoe een klant met een externe leverancier samenwerkt zonder de interne procedures van die leverancier te tonen.

Voorbeeld

Dit diagram toont één deelnemer aan het proces:

Leverancier

De pool bevat meerdere lanes die afdelingen vertegenwoordigen binnen de organisatie.

De Marketing-lane is onderverdeeld in twee specifiekere verantwoordelijkheidsgebieden:

• Pre-Sales: activiteiten die het verkoopproces ondersteunen voordat een deal wordt gesloten.
• Post-Sales: activiteiten na een verkoop, gericht op klantcontact en klantbehoud.

Lanes maken duidelijk welke afdeling of rol verantwoordelijk is voor specifieke activities, terwijl alle activities onderdeel blijven van dezelfde organisatie.

Met pools en lanes kun je complexe processen helder structureren door te laten zien hoe verschillende afdelingen binnen één organisatie samenwerken.

Gerelateerde onderwerpen

• Activiteiten: tasks en subprocesses.
• Verbindende objecten: links tussen elementen.