Pule i tory

Czym są pule i tory

W BPMN 2.0 pule i tory (nazywane też pasami) służą do porządkowania procesów i przedstawiania ról, działów lub podmiotów uczestniczących w procesie biznesowym. Pokazują, kto odpowiada za poszczególne zadania i jak uczestnicy współpracują. Pule i tory można rysować na obszarze roboczym ProcessMind. Rozpocznij okres próbny i odwzoruj role w jednym z własnych procesów.

Pule

• Cel: Pula przedstawia głównego uczestnika procesu lub szerszy podmiot, na przykład organizację, system albo partnera biznesowego. Pule wyznaczają granice procesu i pokazują, że różne pule mogą oznaczać współpracujące organizacje lub działy.

• Wygląd: Duży prostokąt obejmujący cały proces. Może zawierać kilka torów, ale każda pula przedstawia odrębny proces lub uczestnika.

• Przykład: W procesie, w którym współpracują dwie firmy, można umieścić jedną pulę dla „Firmy A”, a drugą dla „Firmy B”.

• Zastosowanie: Pule przydają się do modelowania interakcji między różnymi podmiotami, na przykład gdy firma współpracuje z zewnętrznym dostawcą, partnerem lub klientem. Każdy podmiot otrzymuje własną pulę, a przepływy wiadomości między pulami pokazują komunikację.

Tory (pasy)

• Cel: Tor (lub pas) to podział puli, który porządkuje działania według ról, działów lub systemów. Tory pokazują, kto odpowiada za wykonanie poszczególnych zadań w ramach puli.

• Wygląd: Poziome lub pionowe części puli, z których każda przedstawia innego uczestnika, na przykład dział, rolę lub system.

• Przykład: W puli przedstawiającej firmę można umieścić tory „Sprzedaż”, „Finanse” i „Obsługa klienta”, a następnie przypisać zadania do odpowiednich działów.

• Zastosowanie: Tory przypisują odpowiedzialność za zadania w ramach puli i pokazują, kto wykonuje poszczególne działania. Na przykład zadania związane z obsługą faktur można umieścić w torze „Finanse”, a zadania dotyczące zapytań klientów w torze „Obsługa klienta”.

Zwinięta pula

• Cel: Zwinięta pula przedstawia uczestnika procesu, na przykład firmę, dział lub system, bez pokazywania wewnętrznego przebiegu jego procesu. Pozwala pokazać interakcje między uczestnikami bez ujawniania szczegółów ich wewnętrznego workflow.

• Wygląd: Duży prostokąt bez widocznych działań wewnętrznych. Zwykle zawiera tylko nazwę uczestnika. Wchodzące do puli lub wychodzące z niej przepływy wiadomości pokazują interakcje z innymi uczestnikami.

• Przykład: Diagram może przedstawiać firmę współpracującą z dostawcą. Wewnętrzne procesy firmy są widoczne, a dostawcę przedstawia zwinięta pula, która pokazuje jego udział bez opisywania kolejnych działań.

• Zastosowanie: Zwinięte pule są przydatne, gdy trzeba pokazać interakcje między uczestnikami, ale szczegóły procesów niektórych z nich nie są istotne. Można na przykład przedstawić współpracę klienta z zewnętrznym dostawcą bez pokazywania wewnętrznych procedur dostawcy.

Przykład

Diagram przedstawia jednego uczestnika procesu:

Dostawca

Pula zawiera kilka torów przedstawiających działy organizacji.

Tor Marketing jest podzielony na dwa bardziej szczegółowe obszary odpowiedzialności:

• Przedsprzedaż: działania wspierające sprzedaż przed zawarciem transakcji.
• Obsługa posprzedażowa: działania podejmowane po sprzedaży, ukierunkowane na kontakt z klientem i utrzymanie relacji.

Tory pokazują, który dział lub rola odpowiada za poszczególne działania, a wszystkie działania nadal należą do tej samej organizacji.

Pule i tory pozwalają czytelnie uporządkować złożone procesy i pokazać, jak różne działy współpracują w ramach jednej organizacji.

Kiedy warto użyć diagramu z torami

Diagram z torami warto zastosować, gdy problem dotyczy przekazania zadania, a nie pojedynczego kroku. Wskazują na to trzy sytuacje:

• Praca przekracza granicę działu lub systemu. Jeśli wszystkie działania wykonuje jeden zespół, tory dodają wiersze, ale nie wnoszą nowych informacji.
• Podejrzewa się, że opóźnienie wynika z przekazywania zadań. Tory pokazują czas oczekiwania między dwoma obszarami, który na płaskim diagramie ginie w przepływie sekwencji.
• Trzeba wskazać odpowiedzialność. Tor pokazuje, kto odpowiada za działanie, a pula wskazuje, do którego uczestnika ono należy.

Warto pozostać przy jednej puli, gdy proces odbywa się wewnątrz jednego uczestnika, a odbiorcy potrzebują jedynie poznać kolejność działań. Dodanie torów do procesu bez przekazywania zadań poszerza diagram, utrudnia jego czytanie i nie dostarcza dodatkowych informacji.

Warto wcześniej uzgodnić jedną zasadę: czy tory przedstawiają role, systemy czy zespoły. Tę samą zasadę należy stosować na każdym diagramie. Mieszanie konwencji to główny powód, dla którego nie można porównać dwóch diagramów z torami przedstawiających ten sam proces.

Wygeneruj własny model BPMN

Powiązane tematy

• Działania: zadania i podprocesy.
• Obiekty łączące: połączenia między elementami.