Terimler sözlüğü

Bu sözlükte ProcessMind dokümantasyonunda kullanılan terimler bir araya getirilmiştir. Terimler konularına göre gruplanır ve her biri, ilgili konuyu ayrıntılı biçimde açıklayan sayfaya bağlanır.

Başlamadan önce iki terimi bilmenizde fayda var. Süreç hem analiz ettiğiniz iş akışını hem de bu iş akışına erişim sağlayan kullanıcı lisansı düzeylerini ifade eder (Process Foundation, Process Architecture, Process Intelligence). Vaka, bir sürecin tek bir örneğidir; sipariş, fatura veya destek talebi gibi. KPI kapsamında sayılan vakalar için de aynı terim kullanılır.

Genel terimler

• İş Süreçleri Yönetimi (BPM): İş süreçlerini modelleme, otomatikleştirme, izleme ve iyileştirme disiplini. Süreç optimizasyonu nasıl uygulanır? sayfasına bakın.

• BPMN 2.0 (Business Process Model and Notation): İş süreçlerini modellemek için kullanılan standart grafik gösterimidir. Böylece bir diyagramı okuyan herkes aynı şeyi anlar. ProcessMind modelleri BPMN 2.0 şekilleriyle oluşturulur. BPMN 2.0 nedir? sayfasına bakın.

• Process Mining: Sürecin tasarlandığı gibi değil, gerçekte nasıl yürütüldüğünü ortaya çıkarmak için BT sistemlerinizdeki verileri kullanan bir tekniktir. Gerçekleşenlerle model arasındaki farkları, zaman kaybının yaşandığı ve işin tekrarlandığı noktaları gösterir. Process Mining sayfasına bakın.

• Süreç modelleme: Amaçlanan süreci aktiviteler, olaylar, bağlantılar ve gateway’ler içeren bir diyagramla gösterme yöntemidir. Böylece süreç paylaşılabilir, belgelenebilir, yönetilebilir ve simüle edilebilir. Modelleme sayfasına bakın.

• Süreç modeli: modelleme tuvalinde oluşturduğunuz diyagramın yanı sıra öğe ayarları, dokümantasyonu ve sürümleridir. Tasarımı gerçek süreçle karşılaştırabilmek için bir veya daha fazla veri setiyle eşleştirilebilir.

Process Mining terimleri

• Etkinlik: Bir süreçte gerçekleştirilen görev veya adım. Process Mining çalışmalarında etkinlikler verilerinizden elde edilir; modelleme tuvalinde yuvarlatılmış dikdörtgenlerle gösterilir. Bkz. Veri Seti Etkinlikleri.

• Darboğaz: İşlerin birikip sürecin geri kalanını yavaşlattığı adım. Darboğazlar, uzun bekleme süreleriyle veya sürekli meşgul olan bir kaynakla kendini gösterir. Genellikle süreç simülasyonunun ilk sınadığı noktadır. Bkz. Kaynaklar ve kapasite planlaması.

• Vaka: Sipariş, fatura veya destek talebi gibi bir sürecin tek bir örneği. Her vaka, ilk olayından son olayına kadar süreçte kendine özgü bir yol izler.

• Vaka kimliği: Bir vakayı tanımlayan öznitelik. Her analiz bunun üzerine kurulur: aynı Vaka kimliğini taşıyan tüm olaylar aynı vakaya aittir. Etkinlik ve Bitiş zamanı ile birlikte, gerekli üç Process Mining alanından biridir.

• Uygunluk denetimi: Sapmaları ve bunların nedenlerini bulmak için sürecin fiilî işleyişini hedeflenen süreç modeliyle karşılaştırma. Bkz. Uygunluk denetimi.

• Veri temizleme ve hazırlama: Analizden önce Event Log verilerini düzenleme ve biçimlendirme. Bu işlem eksik değerleri, yinelenen olayları, aykırı değerleri, tutarsız etiketleri ve kişisel verileri ele alır. Bkz. Veri temizleme ve hazırlama.

• Event Log: BT sistemlerinden alınan olay kayıtlarıdır; her satırda bir vaka için bir etkinlik yer alır. Event Loglar, Process Mining için temel veri kaynağıdır. Bkz. Desteklenen veri biçimleri.

• Temel performans göstergesi (KPI): Çevrim süresi, işlem süresi, ilk seferde doğru tamamlama oranı veya maliyet gibi bir sürecin performansını ölçen metrik. Bkz. Metrikler.

• Süreç keşfi: Önceden bir model çizmeden, olay verilerinden otomatik olarak süreç modeli oluşturma. ProcessMind’de bu işlem Akış verilerinden model çıkarın seçeneğiyle yapılır.

• İz: Belirli bir vakanın izlediği etkinlikler dizisi. Process Mining, izleri varyantlar halinde gruplandırır: aynı izler aynı yolu izler.

Kurulum ve yapılandırma

Process Mining yapmak için gereken veriler: her olay için bir vaka kimliği, etkinlik adı ve zaman damgası.

Veri terimleri

• Öznitelik: Görünen adı, türü, biçimi, görünürlüğü ve değerleri olan bir Veri Seti sütunu. Öznitelikler filtreleri, Dashboardları ve analizleri belirler. Bkz. Veri Seti öznitelikleri.

• Hesaplanan öznitelik: Kaynak dosyada bulunmayan, bir ifade kullanılarak hesaplanan öznitelik. Örneğin vaka süresi, öncelik grubu veya düzenlenmiş bir durum değeri. Bkz. Hesaplanan öznitelikler.

• Sütun haritalama: Process Mining panelinin istediği sütunları (Vaka kimliği, Etkinlik, Bitiş zamanı ve isteğe bağlı alanlar) dosyanızdaki sütunlarla eşleştirme. Bkz. Veri Setinizi yapılandırma.

• Karşılaştırma veri seti: Birincil veri setinden sonra aynı modele eşlenen ve dönemleri, bölgeleri veya ekipleri karşılaştırabilmeniz için farklı renkte gösterilen ek bir Veri Seti. Bir modelde tam olarak bir birincil veri seti ve istenen sayıda karşılaştırma veri seti bulunabilir. Bkz. Birincil ve karşılaştırma veri setleri.

• Veri akışı: Haritalamada kalan ancak hesaplamalara katılmayan etkinlik. Süreçte yer aldığı hâlde veride izi bulunmayan adımlar için kullanılır. Bkz. Etkinlikleri haritalama ve haritalamadan çıkarma.

• Veri haritalama: Bir Veri Setini modele ekleme ve etkinliklerini model öğeleriyle eşleştirme. Model, gerçek değerleri ancak haritalama tamamlandıktan sonra gösterir. Bkz. Ana veri haritalama.

• Veri kalitesi: Bir Veri Setinin ne kadar güvenilir olduğunu gösterir. Eksiksizlik, güncellik, öznitelik kapsamı ve etkinlik örüntüleri bu değerlendirmeye dahildir. ProcessMind Veri Setine puan verir ve düzeltilmesi gerekenleri listeler. Bkz. Veri kalitesi.

• Veri tablosu: Bir Veri Setinin satırlarını tutan ve kiracı kapsamında kullanılan depolama nesnesi. API’de bu nesneye dataTableId adıyla erişilir. Bkz. API genel bakışı.

• Veri Seti: Sütunları ve öznitelikleri eşlenmiş, genel Veri Seti filtresi tanımlanmış, Process Mining için yapılandırılmış bir veya daha fazla yükleme dosyası. Modele eşlediğiniz veri de bu Veri Setidir. Bkz. Veri Setinizi yapılandırma.

• Genel veri seti filtresi: İfade olarak yazılan ve Veri Setinin kullanıldığı her yerde, analizlerde, Dashboardlarda ve simülasyonlarda uygulanan satır filtresi. Bkz. Veri Setinizi yapılandırma.

• Artımlı veri yükleme: Özgün dosyanın yerine yenisini koymak yerine, ek bir yükleme parçası (delta) olarak mevcut Veri Setine yeni satırlar ekleme. Bkz. Artımlı veri yükleme.

• Eşlenen ve eşlenmeyen etkinlikler: Bir Veri Setindeki etkinlik, modelin bir öğesiyle ilişkilendirildiğinde eşlenmiş olur. Eşlenmeyen etkinlikler veride kalır ve eşlenene kadar soluk, bağlantıları da kesik çizgilerle gösterilir. Bkz. Etkinlikleri haritalama ve haritalamadan çıkarma.

• Birincil veri seti: Modelin Dashboardlarını, KPI’larını ve analizlerinin çoğunu besleyen tek Veri Seti. Gerçek değer gerektiren her şey birincil veri setinden başlar. Bkz. Birincil ve karşılaştırma veri setleri.

• Process Mining alanları: Bir Veri Setinde bulunması gereken sütunlar. Gerekli alanlar: Vaka kimliği, Etkinlik ve Bitiş zamanı. İsteğe bağlı alanlar: Başlangıç zamanı, Kullanıcı, Maliyet ve tCO₂e. Bkz. Veri Setinizi yapılandırma.

• Yükleme parçası: Bir Veri Setinin yükleme geçmişindeki tek bir dosya. Özgün dosyanın yanı sıra artımlı yüklemeyle eklenen her delta da buna dahildir. Bkz. Artımlı veri yükleme.

Modelleme terimleri

• Otomatik düzen motoru: Bir modeli yatay veya dikey olarak otomatik düzenler, isteğe bağlı olarak bir Templatei izler. BPMN dosyası içe aktardıktan veya yapay zekâ ile model oluşturduktan sonra kullanışlıdır. Bkz. Otomatik düzen motoru.

• Öğe: Tuvale yerleştirdiğiniz her şekil. Etkinlik, olay, gateway, bağlantı, VSM şekli veya analiz öğesi olabilir. Bkz. Desteklenen BPMN öğeleri.

• Öğe paleti: Tuvalin solunda bulunan ve Temel öğeler, BPMN, VSM, Mimari düzeyleri ve Analiz başlıkları altında gruplandırılan kullanılabilir öğeler listesi. Bkz. Modelleme tuvali.

• Öğe ayarları: Seçili öğeyi yapılandırdığınız panel. Burada görev türünü, işaretçileri, olay zamanlamasını, gateway türünü veya bir etkinliğin kullandığı kaynakları ayarlayabilirsiniz. Bkz. Öğe ayarları ve özellikleri.

• Genel arama: Ortamınızdaki süreçleri, klasörleri, öğeleri, rolleri, sürümleri, yorumları ve dokümantasyonu tek bir arama kutusundan bulmanızı sağlar. Bkz. Genel arama.

• İçe ve dışa aktarma: Mevcut bir .bpmn dosyasını yeni model olarak içe aktarma veya modeli BPMN 2.0, PDF, PNG ya da görsel biçiminde dışa aktarma. Katalogdan ayrıca CSV ve BPMN paketleri de dışa aktarabilirsiniz. Bkz. BPMN dosyalarını içe ve dışa aktarma ve Süreçleri dışa aktarma.

• Değişikliğe kilitli: Bir süreçteki bu işaret, kilit kaldırılana kadar başka düzenleme yapılmasını engeller. Yayınlama akışlarında onaylanmış bir süreci korumak için kullanılır. Bkz. Süreç kataloğu.

• Akış verilerinden model çıkarın: Eşlenmiş verilerden DFB, Simple veya AI Miner kullanarak model oluşturma ya da modeli yeniden oluşturma. Gatewaylerin nasıl çizileceğini belirleyen bir ilke de seçebilirsiniz. Bkz. Process Mining.

• Modelleme tuvali: Modeli oluşturduğunuz düzenleyici. Öğe paleti solda, tuval ortada, öğe ayarları sağda yer alır. Bkz. Modelleme tuvali.

• Süreç animasyonu: Akışı, yavaşladığı noktaları ve döngüleri görebilmeniz için vakaları zaman içinde hareket eden noktalarla yeniden oynatır. Bkz. Süreç animasyonu.

• Süreç kataloğu: ProcessMind’in ana sayfası. Kuruluştaki tüm süreçleri klasör ağacında listeler; her sürecin düzeyini, yayın durumunu ve sağlığını gösterir, ayrıca filtre ve arama sunar. Bkz. Süreç kataloğu.

• Süreç sınıflandırması: Bir sürecin gizlilik etiketi: Genel, Kurum içi veya Gizli. Filtreleme ve paylaşım izinlerini belirlemek için kullanılır. Bkz. Süreç kataloğu.

• Süreç kodu: En fazla 20 karakterden oluşan kısa bir tanımlayıcı. Örneğin PRC-001. ProcessMind, süreç kodu için süreç mimari düzeyinin önekini kullanarak bir öneri sunar. Bkz. Süreç kataloğu.

• Süreç ayrıntı düzeyi: Tuvalde düşük sıklıkta görülen öğeleri gizleyen bir kontrol. Yalnızca görüntülenenleri değiştirir, verilerin arkasındaki değerleri değiştirmez. Bkz. Süreç grafiği nedir?.

• Süreç grafiği: Vakalarınızın gerçekte nasıl ilerlediğini gösteren görselleştirme. Etkinlikleri, metrik içeren bağlantıları, ayrımları ve paralel yolları gösterir. Çoğu analiz buradan başlar. Bkz. Süreç grafiği nedir?.

• Yayımlanmış sürüm: Yayımlanan model anlık görüntüsü. Görüntüleyici rolündeki kullanıcılar tam olarak bu durumu görür. Çalışma modelinde düzenleme sürerken yayımlanmış sürüm görünür kalır. Bkz. Sürüm yönetimi.

• Sürüm ve sürüm geçmişi: Her birinde görünen ad ve açıklama bulunan, adlandırılmış model anlık görüntüleri ile ProcessMind’in önemli anlarda otomatik kaydettiği sürümler. Herhangi bir sürümü inceleyebilir ve geri yükleyebilirsiniz. Bkz. Sürüm yönetimi.

BPMN 2.0 modelleme terimleri

• Artefakt (BPMN): Akışı etkilemeden bağlam ekleyen öğeler. Veri nesneleri, gruplar ve açıklamalar bu kapsamdadır. Bunları ek dosya olarak eklenen artefaktlarla karıştırmayın. Bkz. BPMN artefaktları.

• Olay: Süreci başlatan, kesintiye uğratan veya bitiren tetikleyici ya da sonuç. Olaylar Başlangıç, Ara ve Son olay olarak sınıflandırılır; zamanlayıcı, mesaj veya hata gibi türleri vardır. Bkz. Olaylar.

• Olay tabanlı Gateway: Birkaç olaydan birinin gerçekleşmesini bekleyen ve önce gerçekleşen olayın yolundan devam eden gateway.

• Gateway: Akışı yöneten karar noktası. Özel (XOR) gatewayler tek bir yoldan, paralel (AND) gatewayler tüm yollardan aynı anda, kapsayıcı (OR) gatewayler ise bir veya daha fazla yoldan ilerler. Bkz. BPMN gatewayleri.

• Lane: İşleri bir role, departmana veya kişiye atayan havuz alt bölümü. Laneler, kimin ne yaptığını görünür kılar. Bkz. Havuzlar ve kulvarlar.

• İşaretçi: Döngü, çoklu örnek veya telafi işaretçisi gibi, bir etkinliğin davranışını değiştiren küçük simge. Bkz. Öğe ayarları ve özellikleri.

• Message Flow: İki havuz arasındaki bağlantı. Mesaj veya bilgi alışverişini gösterir. Message Flow, tek başına bir sürecin Sequence Flow’unu devam ettirmez. Bkz. Bağlantı nesneleri.

• Havuz: Bir şirket, departman veya sistem gibi süreçteki tek bir katılımcıyı temsil eden kapsayıcı. Havuzlar sürecin sınırlarını belirler. Bkz. Havuzlar ve kulvarlar.

• Sequence Flow: Tek bir havuz içindeki etkinliklerin, olayların ve gatewaylerin hangi sırayla gerçekleştiğini gösteren bağlantılar. Bkz. Bağlantı nesneleri.

• Alt süreç: Büyük bir modelin okunabilir kalması için tek bir şekil içinde daraltılan etkinlik grubu. Ayrıntıları görmek için alt süreçler yeniden genişletilebilir. Bkz. Etkinlikler.

• Task: Modeldeki en küçük iş birimi. Kullanıcı görevi, hizmet görevi veya manuel görev gibi tek bir etkinliği temsil eder. Bkz. Etkinlikler.

BPMN 2.0 yapı taşları

Bu dokümanda, etkili süreç modelleri oluşturmak için gereken olaylar, etkinlikler, gatewayler ve artefaktlar gibi temel yapı taşları tanıtılır.

Bu bölümde, bu öğelerin iş akışlarınızda nasıl kullanıldığı açıklanır.

Analiz terimleri

• Vaka gezgini: Tek bir vakayı açarak zaman çizelgesini, olaylarını, özniteliklerini, istatistiklerini ve ham veri satırlarını gösteren panel. Bkz. Vaka gezgini.

• Uygunluk oranı: Modelden sapmadan ilerleyen vakaların oranı. Oran yükseldikçe süreç daha öngörülebilir olur. Bkz. Uygunluk denetimi.

• Kapsam: Bir varyantın, değerin veya filtre seçeneğinin kapsadığı vaka oranı. Örneğin kapsamı %40 olan bir varyantı tüm vakaların %40’ı izler. Bkz. Süreç varyantları.

• CURES çerçevesi: ProcessMind’in süreçleri puanladığı beş boyut: Uygunluk (vakaların modeli ne ölçüde izlediği), Tutarlılık (vakaların ne kadar benzer ilerlediği), Yeniden işleme (işlerin ne sıklıkta tekrarlandığı), Verimlilik (işlerin ne kadar hızlı ilerlediği) ve Akıcılık (akışın ne kadar düzenli olduğu). Bu boyutlar birlikte Süreç sağlığı puanını oluşturur. Bkz. CURES çerçevesi.

• Sapma: Modelde belirtilen sıradan farklı ilerleyen, bir adımı atlayan veya tekrarlayan vaka. Bkz. Uygunluk denetimi.

• Filtre: Analizde incelenen vakaları daraltan kural. Zaman aralığı, varyant, öznitelik değeri veya etkinlik dizisi seçebilirsiniz. Filtreleri birleştirebilir, kullanışlı bir birleşimi etiket olarak kaydedebilirsiniz. Bkz. Filtreleri kullanma.

• Dört göz kontrolü (görevlerin ayrılığı): Aynı kişi veya ekibin bir adımı hem gerçekleştirdiği hem de onayladığı vakaları bulan özel filtre. Bu durum bir kontrol riski oluşturur. Bkz. Filtreleri kullanma.

• İdeal yol: Vakaların çoğunun izlediği tek varyant veya birkaç varyant. İdeal yolun dışındaki durumlar istisnadır ve çoğu zaman analizin en ilgi çekici bölümünü oluşturur. Bkz. Süreç varyantları.

• Süreç yer imi: Filtreleri ve ayarlarıyla birlikte kaydedilen bir Dashboard görünümü. Bu görünümü yeniden açabilir, özel tutabilir veya herkese açık hâle getirebilir ve bağlantıyla paylaşabilirsiniz. Bkz. Süreç yer imleri.

• Süreç sağlığı: CURES’ın beş boyutuna göre hesaplanan ve özel bir süreç sağlığı Dashboardunda gösterilen, her süreç için tekrarlanabilir tek bir puan. Bkz. Süreç sağlığı.

• Süreç varyantı: Vakaların izlediği, birbirinden farklı etkinlik dizisi. Varyantları karşılaştırarak standart yolları, nadir istisnaları ve zaman kaybının yaşandığı noktaları görebilirsiniz. Bkz. Süreç varyantları.

• Yeniden işleme: Bir adımın ikinci kez gerçekleştirilmesi gibi, aynı vaka içindeki işlerin tekrarlanması. Yeniden işleme, CURES’ın beş boyutundan biridir. Bkz. CURES çerçevesi.

• Etiket: Aynı filtre seçimini her seferinde yeniden oluşturmak zorunda kalmamanız için kaydedilen ve filtre panelinden tekrar kullanılabilen filtre birleşimi. Bkz. Filtreleri kullanma.

• Varyasyon filtresi: Verilerinizdeki tüm varyantları, bunları izleyen vaka sayısına göre sıralı biçimde; kapsam ve zaman bilgileriyle birlikte listeleyen filtre. Bkz. Süreç varyantları.

Dashboard ve metrik terimleri

• Etkin adım oranı: Bir adım için ölçülen sürenin, beklemek yerine çalışarak geçirilen bölümü. Bkz. Zaman metrikleri.

• Model üzerindeki analizler: Grafikleri ve metrik kutucuklarını doğrudan modelleme tuvaline yerleştirerek model öğelerinin yanında kendi verilerini gösterme. Her grafik Dashboard filtrelerini izleyebilir veya tüm verileri gösterebilir. Bkz. Modele analiz ekleme.

• Vaka süresi: Bir vakanın ilk olayından son olayına kadar geçen süre. Vaka düzeyinde ölçülen işlem süresiyle aynıdır ve vaka süresi filtresinin temelini oluşturur. Bkz. Zaman metrikleri.

• Kapatılan ve açık vakalar: Son olaya ulaşmış vakalar kapatılmış, hâlâ devam eden vakalar ise açık kabul edilir. Açık vakaların işlem süresi henüz hesaplanamadığından zaman metrikleri genellikle kapatılan vakalarla sınırlıdır. Bkz. Zaman metrikleri.

• Özel Dashboard: Grafikleri ve kutucukları bir ızgaraya yerleştirerek oluşturduğunuz; düzenleyebileceğiniz, kopyalayabileceğiniz ve paylaşabileceğiniz Dashboard. Bkz. Özel Dashboardlar.

• Çevrim süresi: Her vaka için bir kez hesaplanan geçen süre. Dashboard başlıkları ve kutucukları vaka düzeyindeki değeri çevrim süresi olarak gösterir; adım düzeyinde ise işlem süresi ve bekleme süresi ölçülür. Bkz. Zaman metrikleri.

• KPI kutucuğu: Vaka sayısı, ortalama süre veya vaka oranı gibi tek bir değeri gösteren Dashboard öğesi. Bkz. Özel Dashboardlar.

• Metrik: Verilerinizden hesaplanan sayı. Sayım, oran, ortalama, medyan veya süre ölçümü olabilir. Grafikler ve kutucuklar metrikleri gösterir. Bkz. Metrikler.

• Hedef aralığı: Bir grafikte belirlenen hedef aralığı, göstergenin değerin iyi, izlenmesi gereken veya hedef dışında olduğunu belirtmesini sağlar. Bkz. Süreç grafikleri.

• Süreç grafiği: Etkinlik dağılımı, adım başına süre, vaka oranı ve zaman içindeki eğilimler gibi süreç verilerini görselleştiren grafik. Bkz. Süreç grafikleri.

• Süreç Dashboardları: Bir sürece ait Dashboardlar. Sürecin performansını göstermek için grafikleri, metrikleri ve filtreleri bir araya getirir; özel Dashboardlar ve yer imleri için başlangıç noktası oluşturur. Bkz. Süreç Dashboardları.

• İşlem süresi: Bir adımda aktif olarak çalışılan süre; adımın her gerçekleşmesi için ayrı hesaplanır. Bkz. Zaman metrikleri.

• Yavaş vakaların uzun kuyruğu: Bir seçimdeki en yavaş vakaları, yüksek bir yüzdelik dilimi (P90) medyanla karşılaştırarak ifade eder. Uzun kuyruk, birçok vakanın tipik süreden çok daha uzun sürdüğünü gösterir. Bkz. Zaman metrikleri.

• Sürdürülebilirlik metrikleri (tCO₂e): Veri Setinizdeki isteğe bağlı tCO₂e sütunundan hesaplanan karbon ayak izi metrikleri. Her etkinlik için CO₂ eşdeğeri ton cinsinden gösterilir. Bkz. Süreç grafikleri.

• İşlem süresi: Her vaka için bir kez hesaplanan geçen süre. Vakanın ilk ve son olayı arasındaki süreyi veya seçilen Başlangıç ve Bitiş öğeleri arasındaki süreyi gösterir. Bkz. Zaman metrikleri.

• Toplam çevrim süresi: Seçimdeki tüm vakaların işlem sürelerinin toplamı. Ortalamanın aksine, bu değer seçime daha fazla vaka eklendikçe artar. Bkz. Zaman metrikleri.

• Geçiş süresi: Birbirine bağlı iki etkinlik arasındaki ortalama süre; her bağlantı için ayrı hesaplanır. Bağlantıdan geçen her vaka bir ölçüm oluşturur. Bkz. Zaman metrikleri.

• Bekleme süresi: Bir adımda iş başlamadan önce geçen boş süre; adımın her gerçekleşmesi için ayrı hesaplanır. Uzun bir çevrim süresinin büyük bölümünü çoğu zaman bekleme oluşturur. Bkz. Zaman metrikleri.

Süreç simülasyonu terimleri

• Geliş hızı: Her zaman biriminde sürece kaç yeni vakanın girdiğini belirtir. Varsayılan olarak saatte 1 vaka Poisson dağılımına göre gelir. Bkz. Simülasyon çalıştırma.

• Başlangıç senaryosu: What-if karşılaştırmalarında referans alınan, doğrulanmış simülasyondur. Bir varyantı geçmişle değil, başlangıç senaryosuyla karşılaştırırsınız. Bkz. What-if analizi.

• Ayrık olay simülasyonu: ProcessMind’in kullandığı simülasyon tekniğidir. Saat bir olaydan diğerine atlar; arada hiçbir şey gerçekleşmez. Böylece her çalıştırmada 5.000.000’a kadar olay içeren çok sayıda vaka hızlıca simüle edilebilir. Bkz. Simülasyon motoru nasıl çalışır.

• Dağılım: Gelişler arasındaki süre veya işlem süresi gibi rastgele değerleri üreten istatistiksel örüntüdür. ProcessMind; Sabit, Normal, Uniform, Üçgen, Poisson, Lognormal, Weibull, Beta ve Pearson VI dağılımlarını sunar. Bkz. İstatistiksel dağılımlar.

• Gelişler arası süre: Dağılıma göre belirlenen, art arda gelen iki geliş arasındaki süredir. Geliş hızıyla birlikte sürecin ne kadar yoğun olacağını belirler. Bkz. Simülasyon motoru nasıl çalışır.

• Monte Carlo simülasyonu: Belirsizliği tahmin etmek için rastgele örnekler kullanan simülasyon tekniğidir. ProcessMind’in motoru bunun yerine ayrık olay simülasyonu kullanır. Değişkenlik, sürecin tamamını tekrar tekrar örneklemekten değil, her adım ve geliş için yapılandırdığınız dağılımlardan kaynaklanır.

• Optimizasyon: Modelde mümkün olan en iyi performansı elde etmek için süreç parametrelerini, kaynak kapasitesini veya geliş örüntülerini ayarlamaktır. ProcessMind’de farklı what-if çalıştırmalarını karşılaştırarak en iyi sonucu bulabilirsiniz. Bkz. What-if analizi.

• Periyodiklik: Bir adımın, kaynağın veya geliş örüntüsünün ne zaman kullanılabilir olduğunu belirleyen zaman kurallarıdır. Örneğin her hafta içi günü, her hafta veya her ay. ProcessMind periyodiklik kurallarını sırayla değerlendirir; ilk eşleşen kural geçerli olur. Bkz. Periyodiklik.

• Süreç simülasyonu: Gerçek sürece dokunmadan değişiklikleri deneyip bunların çevrim süresi, bekleme süresi ve kuyruk uzunluğu üzerindeki etkisini görmek için süreci bir modelle taklit etmektir. Bkz. Süreç simülasyonu nedir?.

• Kuyruk: Bir adımdaki vakaların beklediği sıradır. O adımdaki kaynakların karşılayabileceğinden fazla vaka geldiğinde kuyruk oluşur ve bekleme süresinin başlıca nedenlerinden biridir. Bkz. Kaynaklar ve kapasite planlaması.

• Kuyruk stratejisi: Bekleyen vakalardan hangisinin sıradaki işlem göreceğini belirleyen kuraldır: ilk giren ilk çıkar, son giren ilk çıkar veya rastgele. Bkz. Kaynaklar ve kapasite planlaması.

• Kaynak tahsisi: Kapasite ve maliyetlerin gerçeği yansıtması için insanları, ekipleri veya makineleri ihtiyaç duyulan etkinliklere atamaktır. Bkz. Kaynaklar ve kapasite planlaması.

• Kaynak havuzu: Bir etkinliğin yararlandığı, birbirinin yerine kullanılabilen kaynaklar kümesidir. Havuzdaki miktar, aynı anda üzerinde çalışılabilecek vaka sayısını sınırlar. Bkz. Kaynaklar ve kapasite planlaması.

• Kural önceliği: Periyodiklik kurallarının değerlendirilme sırasıdır. Eşleşen ilk kural uygulanır; diğer tüm durumlar için varsayılan kural kullanılır. Bkz. Periyodiklik.

• Simülasyon yapılandırması: Dönem, gelişler, kaynaklar ve öğe parametrelerinden oluşan, kaydedilmiş bir simülasyon ayarları kümesidir. Çalıştırabilir, karşılaştırabilir ve yeniden çalıştırabilirsiniz. Bkz. Simülasyon çalıştırma.

• Simülasyon modeli: Simülasyon motorunun sürecinizi yorumlama biçimini tanımlayan modeldir. Öğeleri, süreleri, yönlendirme olasılıklarını, kaynakları ve gelişleri içerir. Bkz. Simülasyon motoru nasıl çalışır.

• Simülasyon dönemi: Bir simülasyon çalıştırmasının başlangıç ve bitiş tarihidir. Sonuçlara yalnızca bu zaman aralığındaki olaylar dahil edilir. Bkz. Simülasyon çalıştırma.

• Atlama olasılığı: Vakaların belirli bir bölümünün bir öğeyi veya yolu atlamasına izin vererek simülasyonu daha gerçekçi hale getiren yüzdedir. Bkz. Simülasyon arayüzü referansı.

• İşlem hacmi: Bir sürecin belirli bir dönemde tamamladığı vaka sayısıdır. Dashboardlarda aynı kavram vaka sayısı ve çevrim süresi olarak gösterilir. Bkz. Metrikler.

• Kullanım oranı: Bir kaynağın kullanılabilir süresinin ne kadarını iş yaparak geçirdiğini gösterir. Çalışma süresinin kullanılabilir süreye oranıdır. Kullanım oranının yaklaşık %80’i aşması genellikle kuyrukların büyüdüğünü gösterir. Bkz. Kaynaklar ve kapasite planlaması.

• Sanal Event Log: Gerçek bir Event Log gibi yapılandırılmış simülasyon sonucudur. Verilerinizle aynı yapıda olduğu için simülasyonu gerçek süreç verilerini analiz ettiğiniz şekilde inceleyebilirsiniz. Bkz. Süreç simülasyonu nedir?.

• Isınma dönemi: Sürecin sonuçlar toplanmadan önce kararlı duruma ulaşması için resmi başlangıç tarihinden önce eklenen simülasyon süresidir. Yalnızca simülasyon dönemi içindeki olaylar raporlanır. Bkz. Simülasyon çalıştırma.

• What-if analizi: Hangi değişikliğin gerçekten fayda sağladığını görmek için bir veya daha fazla parametreyi değiştirip sonucu başlangıç senaryosuyla karşılaştırmaktır. Bkz. What-if analizi.

Süreç mimarisi ve yönetişim terimleri

• Mimari düzeyi: Süreç mimarinizde yapılandırabileceğiniz süreç türüdür. Kurumsal değer akışı, Süreç veya Subprocess buna örnektir. Her düzeyin kendine ait adı, simgesi, dokümantasyon alanları ve kuralları vardır. Yeni öğeler için varsayılan bir düzey belirlenir. Bkz. Mimari düzeyleri.

• Düzey rozeti: Bir modelin hangi mimari düzeyine ait olduğunu gösteren rozettir. Böylece modelin hiyerarşideki yerini kolayca görebilirsiniz. Bkz. Süreç mimarisi düzeyleri.

• Model kalitesi: Model için hesaplanan ve doğrudan tuvalde rozet olarak gösterilen yüzde skorudur. Skor beş renk bandıyla belirtilir. Rozeti açtığınızda skoru düşüren tüm kontroller listelenir. Bkz. Model kalitesi.

• Yayın durumu: Bir sürecin yaşam döngüsü durumudur: Taslak, İnceleniyor, Onaylandı, Emekli veya Arşivlendi. Yalnızca onaylanıp yayımlanan süreçler görüntüleyici kullanıcılarına görünür. Bkz. Yönetişim ve yayımlama.

• RACI Matrisi: Her etkinlik için Sorumlu, Hesap Veren, Danışılan ve Bilgilendirilen rollerinin atanmasıdır. RACI, sorumlulukları açıkça belirler. Rolleri Lane olarak uygulayabilir, böylece model ile matrisi uyumlu tutabilirsiniz. Bkz. Roller ve RACI.

• Rol kitaplığı: Her birinde düzey, sorumluluklar, atananlar ve etiketler bulunan, yeniden kullanılabilir rol tanımlarının merkezi listesidir. Etkinliklere ve RACI’ye atayacağınız roller bu kitaplıktan gelir. Bkz. Roller ve RACI.

• Değer akışı haritalama (VSM): Bir değer akışını baştan sona haritalamak için kullanılan yalın bir tekniktir. Süreç adımı, envanter, Kanban gönderisi ve KPI gibi kendine özgü şekillerden yararlanır. Bkz. Değer akışı haritalama.

Dokümantasyon ve portal terimleri

• Artefaktlar (ekli dosyalar): Task veya dokümantasyon bölümüne eklenen PDF, görsel, elektronik tablo ya da video gibi dosyalardır. ProcessMind, AI asistanının dosya içeriğini okuyabilmesi, arayabilmesi ve bağlam olarak kullanabilmesi için dosyaları ön işler. Bkz. Artefaktlar.

• Dokümantasyon düzenleyicisi: Bir modele ait yapılandırılmış dokümantasyonu yazdığınız düzenleyicidir. Açıklanan öğelerin yanında, yapılandırılabilir bölümler bulunur. Bkz. Dokümantasyon düzenleyicisi.

• Ön işleme: Eklediğiniz veya yüklediğiniz dosyalardan kullanılabilir içerik çıkaran arka plan işlemidir. Metin çıkarma, görseller için OCR ve videolar için metin dökümü oluşturma bu işleme dahildir. Bkz. Artefaktlar.

• Süreç dokümantasyonu: Bir sürecin amacını, kapsamını, adımlarını, rollerini ve kontrollerini açıklayan yazılı içeriktir. Bölümler halinde düzenlenir ve modele eklenir. Bkz. Süreç dokümantasyonu.

• Süreç portalı: Süreçleri görüntülemesi gereken, ancak değiştirmemesi gereken kişilere yönelik salt okunur alandır. Aynı ortamdan katalog, süreç ve dokümantasyon görünümlerini yayımlar. Bkz. Süreç portalı.

• Anlamsal arama: İçeriği tam ifadeler yerine anlamına göre bulma yöntemidir. ProcessMind, ekli artefaktlardan çıkarılan içeriğin yanı sıra model, öğeler ve dokümantasyon içinde de genel arama yapabilir. Bkz. Artefaktlar.

Yapay zekâ özellikleri

• AI asistanı: Modellerinizi ve verilerinizi inceleyen, sorularınızı günlük dille yanıtlayan ve somut değişiklikler öneren sohbet paneli. Bkz. AI asistanı.

• AI kredisi: AI kullanımının ölçüldüğü dahili birim. Krediler kuruluş başına ortak havuzda toplanır, her ay yenilenir ve kullanılmayan kredilerin süresi dolar. Her plan belirli miktarda kredi içerir. Bkz. Kullanım ve krediler.

• AI veri önerileri: Veri setini tarayarak bulunan veri sorunlarını listeler, verilerin nasıl haritalanıp iyileştirilebileceğini önerir. Bkz. AI veri önerileri.

• AI ile süreç oluşturma: Sürecin günlük dille açıklamasından, düzen ve boyut seçenekleriyle model oluşturma. Bkz. AI ile süreç oluşturma.

• AI özetleri: Tuvalde darboğazları, uyumluluğu, RPA fırsatlarını, eğilimleri ve süreç sağlığını ele alan AI tarafından yazılmış özetler. Bkz. AI özetleri.

• AI destekli simülasyon: Her değeri elle ayarlamak yerine, modelin kendisinden simülasyon parametreleri oluşturma. Parametreler AI tarafından önerilebilir veya haritalanmış verilerden elde edilebilir. Bkz. AI destekli simülasyon.

• Fark: AI tarafından önerilen bir değişikliğin öncesini ve sonrasını gösteren önizleme. Farkı kabul edene kadar hiçbir değişiklik uygulanmaz; kabul edilen değişiklikler geri alınabilir. Bkz. AI asistanı.

• RPA fırsatları: Verilerin tekrarlayan ve kurallara dayalı olduğunu gösterdiği, bu nedenle otomasyona uygun adımlar. Bkz. AI özetleri.

Entegrasyon ve API terimleri

• API anahtarı: Harici API için kullanılan kimlik bilgisidir. Ortam anahtarı tek bir ortamda çalışır; kuruluş anahtarı ise diğer ortamlar için de anahtar oluşturabilir. Bkz. API anahtarları.

• API kapsamı: Bir API anahtarına verilen izinlerdir: read, write, uploadData ve sessions. Kapsamlar anahtar oluşturulurken seçilir; sessions varsayılan olarak kapalıdır. Bkz. API anahtarları.

• Harici API: ProcessMind verilerini program aracılığıyla okuyup yazmaya yarayan REST arayüzüdür. Kimlik doğrulaması için bir API anahtarı kullanılır. Bkz. API genel bakışı ve API referansı.

• Entegrasyon: ProcessMind’i diğer sistemlere bağlamaktır. Bunun için Harici API, API anahtarları, webhook’lar ve MCP Server kullanılır. Bkz. API dokümantasyonu.

• Giriş aktarım belirteci: Kullanıcıyı e-posta bağlantısı olmadan ProcessMind’e giriş yaptıran, 60 saniye geçerli ve tek kullanımlık belirteçtir. Bu belirteci oluşturmak için sessions API kapsamı gerekir. Bkz. API anahtarları.

• MCP Server: ProcessMind’in Model Context Protocol sunucusudur. Süreçleri, veri setlerini ve simülasyon sonuçlarını AI asistanlarının kullanabileceği araçlar olarak sunar. Enterprise planında kullanılabilir. Bkz. MCP Server.

• Webhook: Giden bildirimdir. Bir süreç, veri seti veya simülasyon olayı gerçekleştiğinde ProcessMind, imzalı bir JSON yükünü uç noktanıza gönderir. Bkz. Webhook’lar.

Platform ve uygulama ayarları terimleri

• Erişim düzeyi (kullanıcı lisansı): Bir kullanıcının tek bir ortamda yapabileceklerini ve ücretlendirilen birimi ifade eder. Düzeyler şunlardır: Hiçbiri, Portal görüntüleyicisi, Process Foundation, Process Architecture ve Process Intelligence. Erişim her ortam için ayrı kaydedilir; bu nedenle bir kullanıcının her ortamdaki erişim düzeyi farklı olabilir. Bkz. Kullanıcılar, roller ve izinler.

• Yönetici hakları: Erişim düzeyinden ayrı olarak ayarlara erişim sağlar. Kuruluş yöneticisi kuruluşun tamamını, Yönetici ise tek bir ortamı yönetir. Bir kullanıcı, erişim düzeyi olmadan da yönetici olabilir. Bu durumda ayarları yönetebilir ancak kataloğu, modelleri veya panoları açamaz. Bkz. Kullanıcılar, roller ve izinler.

• Denetim günlüğü: Yalnızca yöneticilerin görebildiği, kimin neyi, ne zaman ve hangi ortamda yaptığını kronolojik olarak kaydeden günlük. Bkz. Denetim günlüğü.

• Şirket profili: Yapay zekâ özelliklerinin istemler ve özetler gibi işlevlerde bağlam olarak kullandığı kuruluşunuzun adı, web sitesi, açıklaması, sektörü ve büyüklüğü. Bkz. Şirket profili.

• Veri saklama: Verilerinizin zaman içinde nasıl saklandığını açıklar. Planın süresi dolduğunda verileriniz saklanır. Bir kuruluşu kaldırdığınızda ise veriler silinmeden önce kısa bir kurtarma süresi tanınır. Bkz. Faturalandırma ve ödemeler ve Kuruluş ayarları.

• Enterprise planı: Yönetişim ve entegrasyon ihtiyaçları olan kuruluşlara yönelik en üst plan. Çok sayıda ortam, sınırsız portal görüntüleyicisi, MCP Server, Bring Your Own AI, tam beyaz etiketli kullanım ve sözleşmenize göre belirlenen yapay zekâ kredileri sunar. Bkz. Kullanım ve krediler.

• Ortam (kiracı): Kuruluşunuzdaki; kendine ait URL’si ve kısa adı, kullanıcıları, ayarları, yerelleştirmesi ve şirket profili bulunan çalışma alanı. Ortamlar, örneğin iş birimleri veya üretim ve test ortamları arasındaki çalışmaları birbirinden ayırır. Bkz. Ortamlar (kiracılar).

• Çok kiracılı mimari: Tek bir kurulumun birden fazla kuruluşa, her kuruluş içinde de birden fazla ortama hizmet vermesini sağlayan mimari. Her kuruluşun ve ortamın verileriyle ayarları ayrı tutulur. Bkz. Ortamlar (kiracılar).

• Kuruluş: Hesabınızın en üst düzeyidir. Kuruluş; ortamları, kullanıcıları, kullanıcı lisanslarını ve faturalandırma planını kapsar. Bkz. Kuruluş ayarları.

• Plan: Kullanıcı lisansı haklarınızı ve plana dahil yapay zekâ kredilerini belirleyen aboneliktir. Yeni hesaplarda 14 günlük deneme süresi başlar. Süre bitince devam etmek için ücretli bir planı veya Process Individual planını seçene kadar çalışma alanı kilitlenir. Process Individual planında bir üye, demo ölçeğinde erişimini sürdürür (Veri Seti başına en fazla 10.000 olay, 20 yapay zekâ kredisi ve ayda 5 dışa aktarma). Bkz. Faturalandırma ve ödemeler.

• Portal görüntüleyicisi: Yalnızca yayımlanmış portal içeriğini görüntülemesi gereken kişilere sunulan ücretsiz, salt okunur erişim düzeyi. Görüntüleyiciler ücretli kullanıcı lisansı sayısına dahil edilmez. Her Process Architecture ve Process Intelligence lisansı 10 portal görüntüleyicisi içerir. Her Process Intelligence lisansı ayrıca 3 pano görüntüleyicisi içerir. Enterprise planında sınırsız görüntüleyici erişimi etkinleştirilebilir. Bkz. Görüntüleyici kullanıcılar.

• Process Foundation, Process Architecture, Process Intelligence: Platformun düzenlendiği, her biri ayrı erişim düzeyine sahip üç ücretli plan. Foundation modelleme, dokümantasyon ve süreç kataloğunu kapsar. Architecture yönetişim, onay ve yayımlama, model kalitesi ve Process Portal özelliklerini ekler. Intelligence ise Process Mining, panolar, simülasyon, analiz dışa aktarımları ve yapay zekâ özelliklerini sunar. Bkz. Foundation yolu, Architecture yolu ve Intelligence yolu.

• Tek oturum açma (SSO): ProcessMind parolası yerine Microsoft, Google veya LinkedIn hesabınızla giriş yapmanızı sağlar. Yalnızca e-posta adresiniz, adınız ve profil fotoğrafınız saklanır. Bkz. Tek oturum açma (SSO).

• Tema ve beyaz etiketli kullanım: Her ortama özel görünüm ve his. Markalama, genel renkler, BPMN öğesi renkleri, VSM öğesi renkleri, Veri Seti renkleri ve grafik renklerini kapsar. Görünümü tüm planlarda özelleştirebilirsiniz. ProcessMind markalarını tamamen kaldıran beyaz etiketli kullanım için OEM Partner Agreement gerekir. Bkz. Temalar ve beyaz etiketli kullanım.

• Kullanım ve krediler: Kuruluşunuzun platformu nasıl kullandığını gösteren ekran. Yapay zekâ kredilerinin yanı sıra simülasyon, ön işleme, sorgu, pano, dışa aktarma, depolama ve API kullanımı gibi ölçümlenen diğer kategorileri de içerir. Bkz. Kullanım ve krediler.

• Analizleri görüntüleme: Erişim düzeyinden bağımsız olarak panolara salt okunur erişim sağlayan bir anahtar. Process Intelligence lisanslarında ve bu lisanslarla sunulan pano görüntüleyicilerinde açıktır. Enterprise portal görüntüleyicileri panoları salt okunur olarak görüntüleyebilir. Foundation ve Architecture lisanslarında analitik panolar görünmez. Bkz. Kullanıcılar, roller ve izinler.

Uygulama ayarları

Ayarlar, Uygulama ayarları bölümünde bulunur. Buradan kullanıcıları ve erişim düzeylerini, ortamları, şirket profilini, temaları, denetim günlüğünü, faturalandırmayı ve kullanımı yönetebilirsiniz. Dokümantasyonun bu bölümünde ayarları ve bunları nasıl yapılandıracağınızı bulabilirsiniz.

İlgili konular

• ProcessMind nedir?: platforma ve üç plana genel bakış.
• Kullanıcılar, roller ve izinler: kullanıcı lisansları, erişim düzeyleri ve yönetici hakları.
• Zaman metrikleri: toplam süre, çevrim süresi, işlem süresi ve bekleme süresi.
• Birincil ve karşılaştırma: Veri Setlerinin modelle ilişkisi.
• CURES çerçevesi: süreç sağlığını tanımlayan terimler.
• Simülasyon motorunun çalışma şekli: simülasyon terimlerinin ardındaki işleyiş.