Süreç Grafiğini Anlama
Süreç Grafiği
Süreç grafiği, ProcessMind içindeki ana görselleştirmedir. Vakaların süreçte başlangıçtan sona nasıl ilerlediğini gösterir. Etkili bir süreç analizi için bu grafiği okumayı bilmek kritik önemdedir.
[IMAGE: ProcessGraph.webp]
- İçerik: Aktiviteleri, bağlantıları, başlangıç/bitiş event’lerini ve metrikleri gösteren açıklamalı süreç grafiği ekran görüntüsü
- Alt metin: “ProcessMind süreç grafiği; aktiviteler, bağlantılar ve akış metrikleri”
Aktiviteler ve Olaylar
Süreç grafiği, sürecinizi temsil etmek için BPMN benzeri bileşenler kullanır:
Aktiviteler (Dikdörtgenler)
Aktiviteler, süreçteki görev veya adımları ifade eder. Köşeleri yuvarlatılmış dikdörtgenler olarak görünür ve şu bilgileri taşır:
- Adı: Aktivitenin etiketi (verinizden gelir)
- Metrik değeri: Aktivitenin içinde veya yakınında görünen sayı
Her aktivite süreçte gerçekleşen bir şeyi temsil eder; örneğin “Sipariş Alındı”, “Ödeme İşlendi” ya da “Sevkiyat Gönderildi”.
Start Event (Daire)
Soldaki yeşil daire, vakaların başladığı noktayı gösterir. Tüm vakalar bu başlangıç noktasından ilerler.
End Event (Daire)
Sağdaki kırmızı daire, vakaların tamamlandığı yeri gösterir. Buraya ulaşan vakalar süreci bitirmiş olur.
Keşfedilen vs. Tasarlanan
Sürecin nasıl olması gerektiğini gösteren geleneksel BPMN diyagramlarının aksine, ProcessMind süreç grafiği sürecinizin verilerinize dayanarak gerçekte nasıl işlediğini gösterir. Yerleşim, event log’lardan otomatik olarak keşfedilir.
Bağlantılar ve Akış
Aktiviteler arasındaki oklar, vakaların süreç içinde nasıl ilerlediğini gösterir.
Bağlantılar Neyi Temsil Eder
Her bağlantı (ok) bir geçişi temsil eder: vakaların bir aktiviteden doğrudan diğerine geçtiği durumları. “Sipariş Alındı”dan “Ödeme İşlendi”ye olan bağlantı, bu iki aktivitenin ardışık gerçekleştiği tüm vakaları ifade eder.
Bağlantı Renkleri
Bağlantıların rengi seçtiğiniz metrik değerine göre değişir:
| Renk | Anlamı |
|---|---|
| Kalın/koyu çizgiler | Yüksek metrik değeri (çok vaka, uzun süre vb.) |
| İnce/açık çizgiler | Düşük metrik değeri (az vaka, kısa süre vb.) |
Renk yoğunluğu, süreçteki “otoyolları” (vakaların çoğunun aktığı yerler) ile “ara yolları” (nadir izlenen yollar) hızlıca ayırt etmenize yardımcı olur.
Sayıları Okuma
Bağlantılarda gösterilen sayılar, seçtiğiniz metriğe bağlıdır:
| Metrik | Sayının Anlamı |
|---|---|
| Count Events | Bu geçişin kaç kez gerçekleştiği |
| Count Cases | Bu yolu izleyen benzersiz vaka sayısı |
| Average Time | Bu iki aktivite arasındaki ortalama süre |
| Sum Time | Tüm vakalar için bu geçişte harcanan toplam süre |
Görüntülenen Metrik Nasıl Değiştirilir
Süreç grafiğinde farklı bilgileri görmek için:
- Araç çubuğundaki Metric Selector’u bulun
- Görüntülemek istediğiniz metriği seçin
- Sayılar ve renkler otomatik olarak güncellenir
Çatallanmayı Anlamak
Bir aktiviteden birden fazla olası sonraki aktiviteye gidildiğinde, süreç grafiğinde bir çatallanma görürsünüz.
ProcessMind Çatallanmayı Nasıl Gösterir
Açık gateway sembolleri (baklava) kullanan geleneksel BPMN diyagramlarının aksine, ProcessMind çatallanmayı bir aktiviteden çıkan birden çok giden bağlantı ile gösterir.
Örneğin “Başvuruyu İncele” adımından sonra hem “Onayla” hem de “Reddet” adımlarına giden bağlantılar görebilirsiniz. Aktivitenin iki çıkış oku vardır; her biri olası bir sonraki adıma işaret eder.
Bu yaklaşım, BPMN’in XOR gateway gösteriminden daha okunabilirdir ve doğrudan verinizdeki gerçek akışı yansıtır.
Çatallanma Yüzdeleri
Bağlantıların üzerine geldiğinizde veya tıkladığınızda, vakaların her yola yüzde kaç oranında gittiğini görebilirsiniz. Örneğin:
- Vakaların %70’i “Başvuruyu İncele”den “Onayla”ya gider
- Vakaların %30’u “Başvuruyu İncele”den “Reddet”e gider
Bu yüzdeler, süreçteki gerçek karar sonuçlarını anlamanıza yardımcı olur.
Neden Gateway Sembolleri Yok?
ProcessMind, karar mantığını modellemekten ziyade gerçekte ne olduğunu göstermeye odaklanır. Hikayeyi bizzat bağlantılar anlatır:
- Birden çok giden ok = bir çatallanma vardır
- Ok kalınlığı/rengi = hangi yolun daha yaygın olduğunu gösterir
- Bağlantı metrikleri = her yol için net rakamları sunar
Bu yaklaşım, grafiği okumayı kolaylaştırır ve tüm yönlendirme bilgisini yine de sunar.
Paralellik ve AND Gateway’ler
Bazen birden fazla aktivite aynı anda (paralel) gerçekleşir. ProcessMind bunu özel Gateway sembolleriyle gösterir.
Paralellik Nasıl Görünür
Veriniz aktivitelerin eşzamanlı gerçekleştiğini gösterdiğinde, grafikte bir AND Gateway (Parallel Gateway) görürsünüz:
[IMAGE: ParallelGateway.webp]
- İçerik: AND gateway sembolüyle paralel dalları gösteren süreç grafiği bölümü
- Alt metin: “ProcessMind’de eşzamanlı aktiviteleri gösteren Parallel Gateway”
AND Gateway, içinde artı işareti (+) olan bir baklava şeklinde görünür. Akış paralel dallara ayrılır ve ardından başka bir AND Gateway ile tekrar birleşir.
Paralel Çalışmayı Nasıl Fark Edersiniz
Aktivitelerin paralel yürüdüğünü gösteren işaretler:
- Grafikte AND Gateway sembolleri görünür
- Birden çok dal ayrılır ve tekrar birleşir
- Bu aktiviteler için Case Explorer’da örtüşen timestamp’ler görürsünüz
Paralel mi, Seçim mi?
Paralel yürütmeyi seçimle karıştırmayın:
| Örüntü | Anlamı | Görünümü |
|---|---|---|
| Parallel (AND) | Her iki aktivite de gerçekleşir | İçinde + işareti olan baklava |
| Choice (XOR) | Ya biri ya diğeri olur | Sadece çoklu oklar, Gateway yok |
Gateway sembolü olmadan birden çok giden ok görürseniz, bu vakaların yollardan birini seçtiği bir seçim noktasıdır. AND Gateway görürseniz iki dal da çalışır.
Paralel Bölümleri Analiz Etme
Paralel dalları incelerken:
- Hangi dalın daha uzun sürdüğünü görmek için her daldaki zaman metriklerine bakın
- Toplam vaka süresi en yavaş paralel dal tarafından belirlenir
- Bir dalın sürekli darboğaz olduğu dengesiz iş yüklerini tespit edin
Grafiği Etkili Şekilde Okumak
Önce Büyük Resme Bakın
- Ana akışı görmek için en kalın okları bulun
- Vakaların çoğunun gittiği yola (“happy path”) dikkat edin
- Vakaların ayrıldığı belirgin çatallanma noktalarını belirleyin
Sorunlu Alanlara Yakınlaştırın
- Uzun süreler veya yüksek vaka sayıları olan bölgeleri bulun
- Detayları görmek için şüpheli bağlantılara tıklayın
- Belirli yolları izleyen vakaları ayırmak için filtreleri kullanın
Detail Slider’ı Kullanın
Karmaşık süreçler göz korkutabilir. Görünümü sadeleştirmek için detail slider ’ı kullanın:
- Daha fazla detay (sağ): Tüm aktiviteleri ve bağlantıları gösterir
- Daha az detay (sol): Yalnızca en yaygın yolları gösterir
Metrikleri Karşılaştırın
Farklı yönleri anlamak için metrikler arasında geçiş yapın:
- Frequency/Count: Hacim nereye gidiyor?
- Time: Gecikmeler nerede oluşuyor?
- Throughput: Vakalar her geçişte ne kadar süre harcıyor?
Analiz İpucu
Yüksek frekans ile uzun süre her zaman birlikte gitmez. Bir aktivite nadir olabilir ama aşırı yavaş işleyebilir; ya da çok yaygındır ama hızlıdır. Tam resmi görmek için her iki metriği de kontrol edin.
Sonraki Adımlar
Artık süreç grafiğini anladığınıza göre, şu ilgili konulara göz atın: