Nesne odaklı Process Mining: Ne zaman uygun?

Nesneler bir araya geldiğinde nesne odaklı Process Mining’i, ortak olayları paylaşsalar da ayrı ayrı analiz edilebildiklerinde Multiple Perspectives yaklaşımını kullanın. Seçiminizi vaka tanımı belirler: Her süreç örneği hangi varlığı ya da varlık grubunu temsil etmeli?

Vaka gerçekte ne anlama gelir?

Vaka, süreç boyunca izlediğiniz birimdir. Vaka odaklı Process Mining’de her olay sipariş, fatura veya müşteri gibi bir vakaya atanır. Böylece süreç akışını net biçimde görürsünüz. Ancak bir olay birden fazla nesneyle ilişkiliyse ya da bu nesneler farklı yaşam döngülerini izliyorsa analiz çarpıtılabilir.

Birden fazla kalemi olan, kalemleri ayrı ayrı gönderilen ve birden çok faturası bulunan bir sipariş düşünün. Vaka olarak siparişi seçerseniz kalem ve fatura düzeyindeki etkinlikler tek bir akışta birleşebilir. Vaka olarak bir kalemi seçerseniz bu kez siparişin genel bağlamını kaybedebilirsiniz.

Bir yaklaşım seçmeden önce şu soruları sorun:

• İş sorunuz hangi varlığı izliyor?
• Her olay tek bir vakaya mı ait, yoksa birden fazla nesneyle ilişkili olabilir mi?
• Bu ilişkileri birlikte mi analiz etmeniz gerekiyor, yoksa ayrı görünümler yeterli mi?

Vaka tanımınız, Event Logu ve görebileceğiniz varyantları şekillendirir. Temel kavramlara giriş için process mining nedir yazısını okuyun.

Nesne odaklı Process Mining nasıl çalışır?

Nesne odaklı Process Mining, her olayı tek bir vakaya atamak yerine olayları ve bunların birden fazla nesne türüyle ilişkilerini gösterir. Bu yaklaşım genellikle nesne odaklı Event Log biçimi OCEL ile birlikte anılır. OCPM nesne odaklı süreç modeli; sipariş, sipariş kalemleri, teslimatlar ve faturalar gibi nesneleri birbirine bağlayabilir.

Üç kalem içeren bir müşteri siparişi düşünün. Her kalemin kendine ait bir karşılama yaşam döngüsü vardır. Kalemler iki ayrı teslimatla gönderilir. Bir kalem stokta olmadığı için sipariş iki fatura oluşturur. Süreçte bir sipariş, üç kalem, iki teslimat ve iki fatura bulunur.

OCPM’de bir olay, etkilediği nesnelere bağlanabilir. Her soruda vaka olarak tek bir nesne seçmeden sipariş, kalemler, teslimatlar ve faturalar arasındaki ilişkileri inceleyebilirsiniz. Örneğin, bir sevkiyat istisnasının fatura gecikmesiyle aynı döneme denk gelip gelmediğini sorabilirsiniz.

Bu geniş görünüm karmaşıklığı da artırır. Verilerinizin ilgili nesne ilişkilerini içermesi gerekir. Çok sayıda nesne ve bağlantı içeren bir ağın yorumlanması da zorlaşabilir. OCPM, standart vaka odaklı bir Event Log için farklı bir grafik görünümünden ibaret değildir. Olay verilerini nasıl yapılandırdığınıza ve analiz ettiğinize bağlıdır.

Multiple Perspectives yaklaşımı nasıl çalışır?

Multiple Perspectives, süreç analizini ayrı görünümlere böler. BPMN’de bir süreç ve ilgi alanlarını tanımladıktan sonra mevcut olay verilerini bu perspektifler üzerinden analiz edebilirsiniz.

Sipariş örneğinde siparişin karşılanmasını, kalemlerin teslimatını ve faturalandırmayı ayrı perspektiflerden inceleyebilirsiniz. Her görünüm, belirli bir soruya ve bu soru için önemli olan süreç akışına odaklanır. Bulguları görünümler arasında karşılaştırabilirsiniz; ancak bu yaklaşım, tüm nesne ilişkilerini tek bir nesne odaklı Event Logda bir arada göstermez.

Yanıtlamanız gereken soruları önceden tanımlayabiliyor ve her analizin belirli bir konuya odaklanmasını istiyorsanız bu yaklaşım uygundur. Tüm süreci tek bir vaka tanımıyla açıklamaya çalışmak yerine, analize model yön verir.

Multiple Perspectives, bir süreci belirli konulara odaklanan görünümlerle incelemenizi sağlar. Ele aldığınız soruya göre modeli düzenleyin ve her görünümü, sürecin o bölümünde çalışan kişilerin anlayabileceği şekilde açık tutun.

OCPM ile Multiple Perspectives nasıl karşılaştırılır?

Her iki yaklaşım da aynı iş sorusunu yanıtlayabilir. Aralarındaki fark, karmaşıklığı nasıl ele aldıklarıdır.

Üç kalemli sipariş örneği ne gösteriyor?

Aynı üç sorunun yanıtı, nesneleri izleyip izleyememenize göre değişir.

Fark, her yaklaşımın karmaşıklığı nerede ele aldığında ortaya çıkar. OCPM, karmaşıklığın daha büyük bölümünü veri yapısına ve birleşik analize taşır. Multiple Perspectives ise görünüm seçimine ve görünümleri karşılaştırmaya odaklanır. Her iki yaklaşımda da soruyu tanımlamanız ve verilerinizin neleri gösterebileceğini anlamanız gerekir.

Süreç varyantlarının akışları karşılaştırmanıza nasıl yardımcı olduğunu öğrenmek için süreç varyantları dokümantasyonuna göz atın.

OCPM veya Multiple Perspectives ne zaman kullanılmalı?

Tek bir vaka tanımı işinize yaramıyor ve sorunuz nesneler arasındaki ilişkilere bağlıysa OCPM’yi kullanın. Sipariş kalemleri, teslimatlar ve faturalar arasındaki ilişkileri incelemek buna örnektir. Olay verilerinizin bu ilişkileri içermesi de gerekir.

Sorularınızı önceden tanımlayabiliyor, nesneler aynı olayları paylaşıyor ve yanıt bulmak için ayrı görünümler yeterli oluyorsa Multiple Perspectives yaklaşımını kullanın. Model, her analizi belirli bir konuya odaklayabilir ve sonuçları sürecin o bölümünden sorumlu kişilere açıklamanıza yardımcı olabilir.

Emin değilseniz vaka tanımından başlayın ve aynı Veri Seti üzerinde iki yaklaşımı da deneyin. Temel kavramları gözden geçirmek için önce vaka tanımına göz atın. Kendi verilerinizi incelemeye yönelik pratik öneriler için süreç analizi nasıl yapılır yazısını okuyun. Platformdaki perspektif tabanlı analizi görmek için de process mining sayfasına göz atın.